ROA - Stopa zwrotu z aktywów
(ang - Return on assets)
Wskaźnik ROA, czyli stopa zwrotu z aktywów, informuje o tym jaka jest rentowność wszystkich aktywów firmy w stosunku do wypracowanych przez nią zysków.
Od wskaźnika ROE różni się tym, że jako dzielnik zysku netto bierzemy aktywa ogółem bez odejmowania zobowiązań.
Wynika z tego, że wartość wskaźnika niesie ze sobą informację na temat tego jak skutecznie pracuje (przynosi zyski) każda złotówka zainwestowanego kapitału w spółce. Niezelżenie czy została zainwestowana przez udziałowców czy też pożyczona (np. z banku).
Sięganie przez zarząd spółki do pożyczek kredytów (bądź innych zobowiązań) na inwestycje bądź rozwój firmy nazywa się potocznie lewarowaniem.
Przykład
Załóżmy, że masz 10 000 zł i chcesz zainwestować je w sklep osiedlowy. Po roku działalności sklep zarobił na czysto 5000 zł a więc jego ROA wynosi 50%. W kolejnym roku masz do wyboru albo dalej prowadzić jeden sklep albo skorzystać z kredytu na otwarcie następnego.
Decydujesz się na skorzystanie z kredytu w postaci 5000 zł na otwarcie następnego sklepu ( wykorzystujesz więc lewarowanie). Kwota 5000 zł zysku + kredyt pozwalają Ci na otworzenie drugiego sklepu. Biznes dalej się dobrze kręci i ponownie każdy ze sklepów zarobił po 5000 zł netto. Jako, że miałeś kredyt w wysokości 5000 zł.
Ostateczny bilans w drugim roku działalności firmy wygląda następująco:
Zysk z działalności dwóch sklepów: 10 000 zł
Kapitał własny firmy: 15 000 zł
Aktywa ogółem: 20 000 zł
Zobowiązania: 5 000 zł
ROE = 10 000 zł/15 000 zł = 66%
ROA = 10 000 zł/20 000zł = 50%
Zaznaczam jednak, że dla uproszczenia w przykładzie nie uwzględniłem spłacania rat kredytu.
Jak wynika z przykładu korzystanie z sukcesem przez zarząd spółki z długu na rozwój firmy sprzyja większej rentowności kapitału własnego spółki. Umożliwia to właśnie zjawisko lewarowania.
Wyobraźmy sobie teraz , że w naszym przykładzie zamiast wziąć kredyt w wysokości 5 000zł na jeden sklep, decydujesz się od razu zaciągnąć 55 000 zł kredytu i za jednym zamachem otworzyć nie jeden ale 6 dodatkowych sklepów.
Gdyby interes kwitł tak samo to w drugim roku twoje zyski prezentowały by się następująco:
Zysk z działalności dwóch sklepów: 7 * 5 000 zł = 35 000 zł.
Kapitał własny firmy: 1 5000 zł
Aktywa ogółem: 70 000 zł
Zobowiązania: 55 000 zł
ROE = 35 000 zł/15 000 zł = 233%
ROA= 35 000 zł/70 000zł = 50%
Pamiętaj, że w przykładzie nie uwzględniłem spłaty rat i odsetek.
Wszystko wygląda bardzo ładnie na papierze, ale wyobraź sobie co by się stało gdyby biznes nie prosperował wcale tak dobrze a sklepy generowały by straty?
Prawdopodobnie po jednym roku działalności stałbyś się bankrutem.
Koniunktura często się zmienia w branżach i spółki korzystające z nadmiernego lewarowania w takich sytuacjach najczęściej bankrutują.
Dlatego tak ważne jest monitorowanie wskaźnika ROA. Jeżeli rentowność kapitału własnego jest znacząco większa niż aktywów ogółem to na pewno spółka korzysta z silnego lewara. Zwiększa to w istotny sposób ryzyko finansowe spółki w wypadku pogorszenia się jej wyników.
Niech będzie dla Ciebie przestrogą fakt, że Warren Buffett (największy inwestor świata) konsekwentnie unika inwestowania w spółki korzystające z dużego lewara finansowego.